ઘણા વર્ષો પૂર્વે ની આ વાત છે.
એક વાર રજામાં મેં હરિદ્વાર જવાનો પ્લાન કર્યો. થોડા દિવસ કુદરતના ખોળે,
અસિમ સોંદર્ય અને દેવમંદિરના પવિત્ર સાનિધ્યે
થોડા દિવસો વિતાવવાનું નક્કી કર્યું. મુસાફરી માં સામાનથી કાયર થવાની મારી પ્રકૃતિ તેથી ત્રણજોડી કપડા અને ટુવાલ એક બ્રીફ્-કેસમાં લઇ નીકળી પડ્યો. મિત્રો ને ખબર પડી કે હું અમુક દિવસે હરિદ્વાર જવા નીકળું છું
. તેથી શુભેછાપાઠવવા આવ્યા . તેમાંના મારા એક મિત્ર મનોજે મને કહ્યું "યાર,એક કામ છે, તું કરીશ ?"
"બોલ,બોલ, વરસને વચલે દિવસે તું મને કામ સોપે અને હું ન કરું તો આપણી દોસ્તી ન લાજે ?"
કામના અંદાજ વિના હું જરૂર કરતા વધુ પહોળો થઇ ગયો.કલ્પના ન હતી કે તે કેવું કામ સોપશે.
ધીમે રહી નેતેણે કહ્યું ,"યાર,આવતા મહીને મારા પિતાજીની પહેલી પુણ્યતિથી છે. મારી બા ની એવી ઈચ્છા છે કે આપણે કટુંબના લોકો ને કૈક પિતાજીની સ્મૃતિ રૂપે આપીએ "
મેં કહ્યું વાહ,આતો ઉમદા વિચાર છે. તારા માતુશ્રીને અતિ સુંદર વિચાર આવ્યો " પણ તેમાં મારું કયું કામ પડ્યું ?
તેણે આગળ ચલાવ્યું "દોસ્ત,મને એમ થાય છે કે તું હરિદ્વાર જાય છે તો કુટુંબના સભ્યોને
આપવા માટે ગંગાજલની 20 નાની,લોટી ન લઇ આવે ?"
મિત્રનો સવાલ સાંભળી હું સંકોચાયો છતાં ઠાવકું મોઢું રાખી ને જવાબ આપ્યો ," જરૂર હું કોશિશ કરીશ "
ફિલ્મી ડાયલોગ ની અંદાજ થી તેણે કહ્યું "કોશિશે અક્સર કામયાબ હોતી હે "આમ વાત કરી અમે છુટા પડ્યા .
હું વિચારે ચડ્યો કે ભાઈ હું રહ્યો ફક્કડ ગિરધારી, મારા સામાનમાં માત્ર એક બ્રીફ કેસ જ અને વળી આ બલા ક્યાં ગળે ચોટી ?વળી સમ્બન્ધ પણ એવો કે ના પણ ન પડાય સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવા હાલ થયા, મેં વીચાર્યું કોઈ વાંધો નહી,પડશે તેવા દેવાશે.
હું હરિદ્વાર ની યાત્રા એ નીકળી પડ્યો.દશ દિવસ ના રોકાણ માં દરેક ઘાટ, આશ્રમો, કનખલ,,સ્વર્ગાશ્રમ, અને અનેક દેવમંદિરો, ગંગા મૈયા ની સાંધ્ય આરતી, અને હરકી પેઢી નું રાત્રી માહોલ માણ્યું. છેલે દિવસે મારી અંગત ખરીદી તો કાઈ ન હોતી , પણ મિત્રની "લોટી ની સોટી "મારા ઉપર લટકતી હતી.
હરિદ્વાર માં ગંગાજલ ની ખાલી લોટી,કે જેમાં માત્ર બે ત્રણ ચમચી જ પાણી સમાય, ત્યાંથી માંડી ને મોટા કેરબા વેચતી દુકાનો છે .
તેવી એક દુકાન માં હું ઘુસ્યો, અને સૌથીનાની સાઈઝ ની લોટી કે જે પેન્ટના ખીસામાં બે
ત્રણ સમય જાય તેવડી 20 લોટીખરીદી.દુકાનદાર સજજન હતો તેને જળ ભરીઆવ્યા પછી લોટીને મફત રેણ કરીઆપવાની ઓફરપણ કરી પણ મેં તેમ ન કરતા એક કેરીબેગમાં 20 લોટી લઈ નીકળી પડ્યો.એ 20 લોટીમાં જો ગંગાજળ ભરીને જુનાગઢ લાવું તો સામાન, અને વજન બન્ને વધી જાય વળી કોઈ લોટીનું રેણ કાચું હોય તો,તેમાંથી જળ પણ બહાર આવે તેથી જળભર્યા વિનાની 20 લોટી લઇ હું નીકળી પડ્યો.કેરીબેગ માં રહેલી લોટીઓ, જયારે પગ માં ભટકાય ત્યારેઘૂઘરિયાળા બાવા ના ઘૂઘરા જેવો અવાજ આવતો હતો.
જુનાગઢ આવી એ 20 લોટી લઇ ને દિવાનચોક ને ખૂણે આવેલી બાલુભાઈ પ્રાઈમસ
વાળાની દુકાને બીજે દિવસે પહોંચ્યો, બાલુભાઈ મારા પિતાજીને નજીકથી જાણતા.
ત્યાં જઈને મેં બધી વાતકરી અને,બાલુભાઈની દુકાનના,ગોળાનુંપાણી લોટીમાં ભરી 20એ લોટી ને રેણ કરાવી હું ઘેર આવ્યો.
અને તેજ દિવસે સાંજે મારા તે પરમ મિત્રને લોટી સોપી દીધી.
ગદગદિત થયેલ મિત્ર એ કહ્યું " યાર, મને વિશ્વાસ ન હોતો કે તું લોટી લઈ આવીશ ,
મેં વળતો જવાબ આપ્યો " તે મને 20 લોટી નું કહ્યું અને હું તે ન લાવું તો મારા જેવો મુર્ખ કોણ હોઈ શકે /
રાત્રે મારા ભાઈ એ આ અંગે પૂછતાં મને કહ્યું કે " એલા, તે ગંગાજલને બદલે "બાલુજલ" પધરાવ્યું ?
મેં કહ્યું, ભાઈ, હરિદ્વારથી 20 લોટી ભરેલી કેરીબેગ લાવતા મારી હાલત શું થાય ? મારો પોતાનો તો કોઈ સામાન ન હતો ?
એક રીતે વિચારો તો મેં વ્યાજબીજ કર્યું છે મેં દલીલ કરી.
"
મેં ગંગા જોઈ છે દરેકે દરેક ઘાટ ફર્યો છું,તમે જેટલી ગંગાને પવિત્ર માનો છો તેટલીજ ગંદકી,અને અસ્વચ્છ પાણી નદીમાં વહે છે.
મેં અનેક ઘાટ ઉપર સ્થાનિક લોકો ને સાબુ લીપી ન્હાતા જોયા છે,લાખો લોકો અસ્થિવિસર્જન માટે ત્યાં આવતા અસ્થી સાથે રાખ ના કુંભ ઠલવાતા જોયા છે
ત્યાની લોકો ની પછાત પ્રજા માં એવો અંધવિશ્વાસ છે કે મૃતદેહને ગંગાના જળમાં વહેતો મુકવાથી મ્રત્યુ પામનાર વ્યક્તિ સદેહે સ્વર્ગે જાય છે.
તે માન્યતાને કારણે મેં કેટલાયે મૃતદેહો ને ગંગાની સપાટી ઉપર તરતા જોયા છે .અને એટલે જ કેહવાયું કે "રામ તેરી ગંગા મેલી "એટલુજ નહી પણ મેં કેટલાયે નાનાબાળકો ની માતા ને બાળકના "ડાયપર " ગંગાનદીમાં ધોતા જોયા છે .
"ગંગા બચાવો "ના અભિયાનસાથે ત્યાની સ્થાનિક સરકાર સાથે ઘણી માથાકુટો થઇ છે. એટલુજ નહી પણ થોડા સમય પહેલા રાજ્યના પ્રદુષણ નિયંત્રણ બોર્ડ સામે અન્નશન ઉપર ઉતરેલા હરિદ્વાર ના એક સાધુ રામશરણ પહોંચી ગયા,પણ રાજ્ય સરકારના પેટ નું પાણી આજ સુધી નથી હલ્યું.
ખુદ આજે ભાગેરથી ને પણ થતું હશે કે હું જ્યાં સુધી ભગવાન ભોળાનાથની જટામાં હતી ત્યાં સુધી સારી હતી, પણ મારા અધ;પતન થી પૃથ્વીલોકના માનવીએ મારું રૂપ-સ્વરૂપ
બદલી નાખ્યું .
સદનસીબે ભારત ને બે અતિમુલ્યભેટ મળી છે. ભોઉગોલીક ભેટ ગંગા અને ઐતિહાસિક ભેટ તાજમહાલ ,
પણ કમનસીબે ગંગા પ્રદુષણથી પીડાય છે અને તાજમહાલને પણ પ્રદુષણ રૂપી કેન્સરે ભરડો લીધો છે। અને લાચાર સરકાર મૌન છે.
, આલોક છોડી ને પરલોક જતા આત્માને, જાણવા અને જોવા છતાં પવિત્રતાના નામ ઉપર ગંદુ,અને અસ્વચ્છ જળ આપવું કેટલું યોગ્ય છે ?
વાત છે શ્રદ્ધાની.શ્રદ્ધાસાથે જો લોટીનું જલ મૃતદેહને પાવામાં આવે તો તે" બાલુ=જલ " જરૂર ગંગાજળ બનીજાય. મંદિરમાં રહેલ મૂર્તિ ગર્ભગૃહમાં પહોચી તેપહેલા બહાર
તે પત્થર જ હતો,આપણી શ્રદ્ધાએ તે પત્થરને દેવ બનાવ્યો,
આપણી શ્રદ્ધા એ તે પત્થર માં પ્રાણ પૂરી દેઈવત્ય આપ્યું અને એટલેજ કહેવાયુછે ને, કે " "શ્રધાનો વિષય હોય ત્યાં પુરાવાની શું જરૂર છે, કુરાનમાં ક્યાં પયગંબરની સહી છે "
